Wat het donker tegen mij zegt

Laat ik nu net een nieuwe kaars in de lantaarn hebben gezet. Die brandt bij ons in het zijraam, dag en nacht, altijd. Voor de zieken, de eenzamen, voor hen die het moeilijk hebben op welke manietr dan ook, en och, voor de wereld.
Die lantaarn er om heen is wel nodig voor onze drie poesen. En voor de friemelvingertjes van de kleinkinderen.
Zelf ben ik er altijd blij mee, als er weer een nieuwe kaars brandt. -Dat is weer goed voor een tijdje, denk ik dan. Als één van ons bij de HEMA binnenloopt, slaan we bijna alles in wat er staat, want er moet steeds een voorraadje zijn. Een licht in de duisternis.
Als ik 's nachts even beneden ben, omdat ik niet kan slapen, is het zo heerlijk om naar het zachte schijnsel te kijken in de stikdonkere kamer. De kaars is dan, behalve hier en daar een straatlantaarn, het enige licht op de Lytsedyk.
Ik word er altijd helemaal vredig van, het lijkt een beetje op de sterrenhemel in een donkere nacht; daar staan we dan soms in opperste verwondering naar te kijken, en van te genieten.
En dan denk ik: -wat goed dat de duisternis er is, de nacht, de schaduwkant. Want zonder dat zou er geen licht zijn, het zou niet opvallen en mensen blij maken. Het donker zegt ook tegen mij: zie, alles is in rust en vrede, je mag nu uitrusten, slapen, morgen is er weer een nieuwe dag, met het licht van de zon.
En zonder duisternis is er geen licht in je bestaan. Vreugde en verdriet liggen zó dicht bij elkaar, en het gaan door het donker wordt tenslotte altijd beloond door een nieuw licht, hoe klein soms ook.

Dat is wat het donker tegen mij zegt.

Alexandra

Bidden

Hij kon er wat van, mijn katholieke buurjongetje.
Hij vloekte zó hard en veelvuldig, dat ik er zenuwachtig van werd.
"Bubï!"riep ik dan, " hou toch eens op met dat vreselijke gevloek! Dadelijk moet je weer biechten!"
"Nou en?" riep hij dan uitdagend."Een robbertje biechten en klaar!"
Waarop ik hem verbijsterd aanstaarde. "Maar vind je dat dan niet erg?"
"Hoezo erg?" "Tien of twintig weesgegroetjes!" Hij haalde zijn schouders op.
Wees-gegroetjes, dacht ik dan. Dat is een gebed. -Wees gegroet Maria, vol van genade...
Ik was dan wel niet katholiek, maar ik vond het best een mooi gebed. En dat raffelde hij dan af als penitentie en de volgende dag ging het weer precies hetzelfde.
Dat is toch raar.
Maar het kon hem niets schelen. Misschien kwam dat wel doordat zijn moeder zo vroom was. Die rolde een rode loper uit naar de straat, en viel dan op haar knieën neer als de hostie langskwam bij een processie. Ze bleef dan een hele tijd roerloos zitten bidden.
Ik was wel blij dat mijn moeder dat niet deed.
Er waren al genoeg akelige dingen bij ons thuis.
Altijd maar ruzie en geschreeuw.
Ik ging dan in een hoekje zitten, waar niemand me kon zien, en bad almaar: 'lieve Heertje, laten ze alsjeblieft ophouden'.
Ik kan nog steeds niet tegen ruzie.
Rust en vrede wil ik.
Soms was ik in de tijd van Bubi's gevloek toch wel jaloers op hem. Hij mocht naar de grote Catharina-kerk, die altijd open was. Je kon er zó maar inlopen. Het was er mooi en stil. En er waren altijd mensen die rustig op het knielbankje zaten te bidden. Soms staken ze een kaarsje aan bij het Maria-altaar en als ze weggingen, knielden ze voor het Christusbeeld en sloegen een kruis. Dat vond ik mooi, dat wou ik ook wel; maar ik werd geacht daar helemaal niet te zijn, ik was immers niet katholiek. Maar ik keek toch wel eens om het hoekje.
Het is zo jammer dat tegenwoordig de kerken niet meer open zijn. Om zo maar even binnen te lopen, voor een rustig moment in de dag. Maar men was bang dat het offerblok gelicht werd, wat blijkbaar regelmatig gebeurde.
Is dat alleen in Nederland zo? Ik herinner me dat we, toen we jaren geleden eens op Madeira waren, je zo maar de prachtige grote kerk binnen kon lopen. Of er nu een mis aan de gang was of niet. Niemand stoorde zich eraan. Eens zaten we daar stil op een bank, en zagen een monnik bezig bloemen in een vaas te schikken. Hij deed dat met zo'n overgave, en er ging zo'n rust van uit, dat het leek op een gebed. Dat beeld draag ik nog steeds met me mee.
En nu? Nu ga ik naar de eredienst van de Christengemeenschap en voel me daar thuis. Na het Onze Vader staan we als koor op en zingen het Amen, Amen, Amen! Dat blijven we dan de hele dag nog neuriën in ons vredige huis.

Lente

Als de vroege vogels zingen
mijn banden
fluisteren onder mij
de eenden kwaken
in de vaart
de poezen vechten
achter 't huis
dan is de lente
stil gekomen

Alexandra van 't Veer

Vijftig jaar geleden

Toen ik eenentwintig was, had ik een schoonmoeder die in keukenkastjes neusde.
-Een glas? Nee moeder, dat is het ándere kastje. -Zal ik het eens voor je schoonmaken? -Nee moeder, dat doe ik zelf wel. Maar niet vaak genoeg, zo bleek uit deze en volgende opmerkingen. We hadden geen cent te makken, dus moesten we voor álles dankbaar zijn. Vooral voor het feit, dat ik bij hen in 'mocht' wonen. Máár ik was schuldig, dat moest ik goed begrijpen, want ik had haar zoon verleid. En o heden, ik was nu dus zwanger. Als ze 't gekund had, had ze mij er van beticht dat ik het kind uit de lucht gegrepen had of op z'n minst geknutseld met het zaad van een ander. Nee, er was nog geen pil. Er was periodieke onthouding of condooms. Niet dat mijn schoonouders hun zoon hadden voorgelicht. De mijne ook niet trouwens. Wat opmerkelijk: ouders gaan er dikwijls van uit dat kinderen onmondige wezens zijn. Dat ze nergens verstand van hebben. Maar wél als door een wonder op de hoogte zijn van alle ins en outs van voorbehoeding. Tenslotte kregen wij te horen dat zíj het altijd gedaan hadden met periodieke onthouding, maar ja, toen was het al te laat. Bovendien waren wij daar niet zo van. Met al dat tellen hadden wij juist een zwangerschap veroorzaakt. (Ik ben nooit zo goed in rekenen geweest en hij rekende helemáál niet). En zo zaten wij dus met de gebakken peren. En een, zij het in liefde gebaard, kind van het vrouwelijk geslacht. Toen we met enige moeite een betaalbaar flatje hadden gevonden, verhuisden we met ons geliefde kruimeltje. Wát was ik blij met onze eigen voordeur. Zo nu en dan kwamen ze op bezoek. Het snuffelen was nu wat ingewikkelder, dús gooide ze het over een andere boeg: -Góh, nú ziet hij er keurig uit! (een grijze broek en een donkerblauwe blazer), alsof hij een pop was die zichzelf niet aan kon kleden. Ze keek hém er ook niet bij aan, maar mij. Ook ons interieur werd welwillend bekeken:
-Góh, het ziet er nu toch echt gezellig uit! Als er een wedstrijd bestond voor de leukste studentenhuiskamer, zouden jullie het vást winnen!(Twee beklede autostoeltjes en een bed). Bij mijn niet meteen geslonken buik: -Góh! Ben je weer zwanger? -Nee moeder, we hebben zelf nauwelijks te eten. Dácht ik. En twee jaar later: -moet ze niet eens een broertje of zusje hebben? -Nee moeder, zei ik assertief, -we hebben zelf nauwelijks te eten. Eerst mocht het niet, en nu moest het ineens. De baby kwam pas op MIJN moment. En toen die van mij groot waren, bemoeide ik me met niets, nada, nergens mee. Want ik schaamde me. Plaatsvervangend. Ik schaamde me plaatsvervangend kapot. Na de scheiding was ik van haar af. Wat een rust. Mijn keukenkastjes zijn schoon omdat IK het wil. Of niet.

Alexandra van 't Veer
07/03'10

Voorjaar

Oude bomen
in hun vele groenen
tere scilla's
lichter blauw dan blauw
wind beweegt
langzaam
zachte sluiers:
oeroude
aarzelende treures.
Milde lentezon
verleidt mij:
vlij je neer-
hier, in het gras
meeuwen zweven
onder wolken
die traag zeilen
traag en traag en trager
onder brede wijde hemel-
hoor hoe driftig
jongen piepen.
Stil, lig stil,
verstoor het niet

Alexandra